Formy zatrudnienia lekarza w Polsce: umowa cywilnoprawna czy umowa o pracę?

Byadmin

Formy zatrudnienia lekarza w Polsce: umowa cywilnoprawna czy umowa o pracę?

Polskie środowisko medyczne aktywnie dyskutuje o formach zatrudniania lekarzy. Faktem jest, że warunki pracy w przypadku umowy cywilnoprawnej lub umowy o pracę są różne. Rozpatrzmy, kiedy z lekarzem zawiera się tą lub inną umowę oraz czym się różnią?

Umowa cywilnoprawna

Z lekarzami w Polsce zawierane są dwa rodzaje umów cywilnoprawnych: umowa zlecenie oraz umowa o świadczenie usług medycznych, zwana inaczej „kontrakt lekarski”.

Umowy cywilnoprawne zawierane są z lekarzami, którzy rozpoczęli indywidualną praktykę lekarską, a jest to nic innego jak indywidualne przedsiębiorstwo założone przez lekarza. Jego kryteria określa Ustawa o działalności leczniczej.

Rodzaje indywidualnej praktyki lekarskiej:

• indywidualna praktyka lekarska – umożliwia lekarzowi zorganizowanie praktyki lekarskiej ogólnej lub pracę w placówce medycznej na podstawie umowy cywilnoprawnej, albo świadczenie usług w miejscu leczenia;
• indywidualna specjalistyczna praktyka lekarska umożliwia zorganizowanie gabinetu lekarza specjalisty;
• indywidualna praktyka lekarska tylko na wezwanie;
• indywidualna praktyka specjalisty tylko na wezwanie;
• indywidualna praktyka lekarska wyłącznie w placówce medycznej na podstawie umowy cywilnoprawnej z placówką medyczną;
• indywidualna praktyka lekarska specjalistyczna wyłącznie w placówce medycznej na podstawie umowy cywilnoprawnej z placówką medyczną.

Pracując na podstawie umowy cywilnoprawnej stosuje się dwa ostatnie rodzaje praktyk indywidualnych. Takie umowy można zawrzeć z kilkoma placówkami medycznymi, ale nie z instytucją, w której lekarz już pracuje na umowie o pracę.

Aby zorganizować indywidualną praktykę lekarską, należy wykonać następujące czynności:

1. Dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w gminie lub mieście. Dla złożenia odpowiedniego wniosku wystarczy dowód osobisty.
2. Złożenie elektronicznego wniosku o dokonanie wpisu do rejestru osób wykonujących działalność leczniczą za pośrednictwem portalu http://rpwdl.csioz.gov.pl/
3. Uzyskanie numeru REGON – statystycznego numeru identyfikacyjnego. Wniosek należy złożyć w wojewódzkim urzędzie statystycznym w terminie 14 dni od zarejestrowania działalności.
4. Zgłoszenie do ZUS. W ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności należy zgłosić się do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego w odpowiednim oddziale ZUS.
5. Zgłoszenie do urzędu skarbowego, dane dotyczące działalności gospodarczej należy wypełnić w ciągu 30 dni od momentu rejestracji.
6. Prowadzenie księgowości. Księgę podatkową dochodów i wydatków tworzy się od dnia rozpoczęcia działalności. Ponadto konieczne jest prowadzenie ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych, a także ewidencji wyposażenia.
7. Wykonanie pieczątki firmowej.
8. Założenie rachunku bankowego.

Plusy i minusy praktyki indywidualnej

Za jedną z zalet praktyki indywidualnej uznaje się elastyczność, także i pod względem czasu pracy. Jeżeli jednak lekarz pracuje w zakładzie opieki zdrowotnej na podstawie umowy cywilnoprawnej, to szpital będzie starał się narzucić lekarzowi własne warunki, i jedynym wyrażeniem jego swobody będzie decyzja – zaakceptować je lub nie.

Dodatkowym atutem jest brak szefa, ale tylko w przypadku prowadzenia samodzielnej indywidualnej praktyki lekarskiej. W przypadku pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej z placówką medyczną, ta swoboda i niezależność jest dość symboliczna, w tym ze względu na kary pieniężne, które są często przewidziane w kontrakcie.

Stawki składek do ZUS na podstawie umowy cywilnoprawnej są wyższe niż na podstawie umowy o pracę. Ale podatek dochodowy płacony jest za stawką 19% niezależnie od wielkości zysku, co wpływa na atrakcyjność finansową praktyki indywidualnej. Dodatkowo, w przypadku własnego gabinetu, lekarz sam ustala ceny za usługi. A niektóre wydatki, takie jak zakup samochodu lub paliwo na dojazdy do pracy, mogą być wliczone w koszt prowadzenia biznesu.

Ograniczenia godzinowe dla pracowników służby zdrowia nie dotyczą lekarzy zatrudnionych na podstawie umowy cywilnoprawnej. Dla lekarzy często korzystne jest to, aby pracowali więcej godzin, a tym samym otrzymywali wyższe wynagrodzenie. Jednak ta forma zatrudnienia wiąże się z brakiem innych praw, takich jak coroczny urlop, urlop macierzyński, urlop rodzicielski i urlop na naukę. Krótko mówiąc, lekarz zarabia tylko pracując.

Jeżeli chodzi o kwestię odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przez lekarza, to w przypadku świadczenia usług w placówce medycznej, jest ona podzielona między lekarzem a osobą prawną – odpowiedzialność solidarna. Dlatego do prowadzenia praktyki indywidualnej wymagane jest ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej.

Umowa o pracę

Jest to umowa zawarta między lekarzem, a zakładem opieki zdrowotnej, zgodnie z którą lekarz zobowiązuje się do wykonywania określonej pracy pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie, określonym przez pracodawcę. W wyniku zawarcia umowy o pracę obie strony nabywają praw i obowiązków określonych w kodeksie pracy.

Zgodnie z Ustawą o działalności leczniczej, podstawowy dzienny czas pracy pracownika służby zdrowia wynosi 7 godzin 35 minut, maksymalnie 48 godzin tygodniowo. Za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje premia w wysokości 45 – 65 % wynagrodzenia. Lekarz może wyrazić zgodę na wydłużenie czasu pracy powyżej 48 godzin tygodniowo. Ale powinna to być dobrowolna zgoda złożona na piśmie. Ponadto lekarz ma prawo przyjmować pacjentów w innej placówce na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Umowa o pracę także daje pracownikowi prawo do corocznego płatnego urlopu, a także do urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Ważne jest również to, że w przypadku wyrządzenia nieumyślnej szkody, odpowiedzialność ponosi pracodawca.

Podsumowanie

Obie formy zatrudnienia mają swoje zalety i wady. Umowa o pracę gwarantuje stabilność, ochronę zgodnie z kodeksem pracy i świadczeniami socjalnymi, urlop, zwolnienie lekarskie itp. Natomiast prowadzenie własnego biznesu i umowa cywilnoprawna dają wyższe zarobki i zryczałtowany podatek, lecz w tym przypadku pracodawca nie opłaca lekarzowi ani urlopu, ani zwolnienia lekarskiego.

Chociaż istnieje swoboda wyboru formy zatrudnienia, placówki medyczne są często zainteresowane zawieraniem umów cywilnoprawnych z lekarzami, gdyż w tym przypadku lekarz ponosi odpowiedzialność cywilną, a także obowiązek spłacania podatków oraz składek na ubezpieczenie społeczne.